Er is de laatste maanden veel aandacht voor een weeffout in de transitie naar het nieuwe pensioenstelsel. Uiterlijk 31 december 2027 moeten alle pensioenregelingen voldoen aan de eisen van de WTP, de wet toekomst pensioenen. Pensioenfondsen moeten hun regelingen wijzigen, waarbij uiteindelijk elke deelnemer een gelijk percentage pensioenpremie moet ontvangen, dat voor het eigen pensioenvermogen wordt gebruikt. In het huidige stelsel betaalt weliswaar ook elke deelnemer een gelijk percentage, maar dat wordt slechts ten dele gebruikt voor de eigen pensioenopbouw. Met de pensioenpremie van jongeren wordt in het huidige (oude) stelsel deels de pensioenopbouw van ouderen gesubsidieerd. Die subsidie vervalt in het nieuwe stelsel.
Bij de transitie van het oude naar het nieuwe stelsel zouden bepaalde leeftijdsgroepen benadeeld kunnen worden. Bijvoorbeeld de middengroepen (tussen de 40 en 60 jaar), omdat die wel langdurig hun toentertijd oudere collega’s hebben gesubsidieerd, maar nu niet de verwachte subsidie van hun eigen jongere collega’s gaan ontvangen.
Om te voorkomen dat deze (midden)-groepen benadeeld worden, geven pensioenfondsen compensatie voor gemiste toekomstige pensioensubsidies. Die compensatie wordt in vrijwel alle gevallen betaald uit het pensioenvermogen (en dus niet door extra pensioenpremies).
Er was al gedoe over deze compensaties, omdat begin dit jaar duidelijk werd dat ook deze compensatie weer winnaars en verliezers opleverde. Als je bijvoorbeeld begin 2026 bij ABP zat en in 2026 overstapt naar Pensioenfonds Zorg en Welzijn, krijg je helemaal geen compensatie. PFZW heeft namelijk de compensatie berekend op basis van deelnemerschap op 31 december 2025, terwijl ABP dat doet op basis van deelnemerschap op 31 december 2026. Als je dus in 2026 overstapte van ABP naar PFZW voldoe je aan geen van beide en loop je elke compensatie mis. Stap je daarentegen over van PFZW naar ABP, dan voldoe je aan beide en krijg je twee keer compensatie.
Er zijn al Kamervragen over gesteld. Pensioenfondsen en de grote vakbonden houden zich angstvallig stil.
Dit was allemaal al bekend eind september. Begin oktober kwam Follow the Money met een nieuw artikel hierover, waarin ze de wetgeschiedenis van de compensatie hebben uitgeplozen. En wat blijkt: de wetsgeschiedenis wijst erop dat de compensatie bedoeld is om te worden gespreid over een langere periode in plaats van op één dag. Dus niet alleen betalen op 1 januari 2026 (PFZW) of 1 januari 2027 (ABP) op basis van deelnemerschap de dag ervoor, maar bijvoorbeeld gespreid over twaalf maanden aan de deelnemers van dat moment. Op die manier zouden er veel minder mensen gedupeerd achterblijven of juist twee keer volledig gecompenseerd worden.
De pensioensector, inclusief de werkgeversclub VNO-NCW en de bonden FNV en CNV, sluiten zich aaneen tegen de kritiek. Betaling van de compensatie ‘gespreid over één dag’ zou het beste zijn want anders krijg je veel administratieve rompslomp. Niet zo’n sterk argument, gezien de grote complexiteit van zowel het oude als het nieuwe stelsel, met toch al heel veel administratieve rompslomp. Bovendien zijn er enkele pensioenfondsen die er voor kiezen om wel de betaling van de compensatie te spreiden. Zowel Pensioenfonds Horeca als Pensioenfonds Detailhandel (waar AVV als medebeslisser aan de pensioentafel zit) doet dat. Het kan dus wel.
De minister heeft op 10 september aan de Tweede Kamer toegezegd dat hij aan de ‘regeringscommissaris transitie pensioenen’ de opdracht zou geven uit te zoeken of er nog iets aan gedaan kan worden. Die vraag heeft hij kort daarna aan deze commissaris gestuurd. Het is onderhand 28 oktober. We wachten af.
Martin Pikaart
Voorzitter AVV
28 oktober 2026
